Wat is een Desperado in het schaken?
Het kan van buitenaf eenvoudig lijken: het stuk is niet te redden, maar het kan nog wat schade aanrichten voordat het wordt geslagen. In het schaken ook wel desperado genoemd. Het stuk staat al aangevallen en in plaats van terug te trekken of passief te verdedigen, valt het aan.
Veelvoorkomende voorbeelden:
- een paard dat een belangrijke pion slaat voordat het wordt teruggeslagen
- een dame die op weg naar buiten eeuwig schaak geeft
- een toren of loper die pat forceert als hij wordt genomen
Belang van de Desperado-tactiek in het schaken
Het belang van dit concept komt voort uit hoe het het idee van materiaalverlies verandert. Een stuk dat ingesloten raakt, is niet altijd verloren; het kan tactisch worden gebruikt. In scherpe stellingen, waarin beide spelers aangevallen stukken hebben, kan het bijzonder nuttig zijn. Of in eindspelen waarin een 'verloren' stuk pat kan forceren en zo remise in plaats van verlies oplevert.
In de praktijk is het desperado-idee om twee redenen belangrijk:
- het helpt een speler een verliezende positie om te zetten in een betere
- het waarschuwt verdedigers dat een ogenschijnlijk verloren stuk nog problemen kan veroorzaken voordat het valt
Voorbeelden van Desperado in het schaken
Hier zijn drie bekende voorbeelden van beroemde spelers:
- Petrosian vs. Fischer, Portorož 1958 — Fischer's paard werd een desperado en sloeg met tempo voordat de stelling werd vereenvoudigd. Wikipedia noemt dit een klassiek voorbeeld van de eerste definitie.
- Tal vs. Keres, Curaçao 1962 — Keres gebruikte een desperado-reeks om de aanval gaande te houden en serieuze tactische druk te creëren.
- Pilnick vs. Reshevsky, US Championship 1942 — een van de bekendste pat-voorbeelden, waarbij het opgeofferde desperado-stuk direct leidde tot remise.
Conclusie
Het lijkt misschien een klein idee, maar in de praktijk kan het een enorm effect hebben. Een stuk dat op zijn laatste benen loopt, kan nog steeds invloed hebben op het spel, daarom zullen ervaren spelers uitkijken naar tactisch tegenspel voordat ze stukken opgeven. Zodra je vertrouwd bent met het concept van desperado, kun je gemakkelijk kansen herkennen en je spel optimaal benutten.
