Nụ cười rạng rỡ của anh ấy từng thắp sáng thế giới cờ vua khi giành chức Vô địch Thế giới – một nụ cười nhẹ nhàng, hiền hậu mang đến sự ấm áp và nhân văn hiếm thấy cho một môn thể thao vốn thường được định nghĩa bởi sự tập trung, chứ không phải niềm vui.
Nhưng kể từ khi mất danh hiệu đó chỉ hơn một năm trước, GM Ding Liren hầu như không còn xuất hiện.
Giờ đây, khi chưa chơi một ván cờ tiêu chuẩn nào trong năm 2025, nhà vô địch cờ vua thế giới không tranh cãi đầu tiên của Trung Quốc đã chính thức bị xếp vào danh sách bất hoạt ở cờ tiêu chuẩn sau bản cập nhật rating hàng tháng của FIDE.
Đó là một cảnh tượng buồn – nhưng Ding chưa nói lời tạm biệt, ít nhất là không công khai. Anh chỉ đơn giản là không chơi đủ số ván cờ tiêu chuẩn có rating tối thiểu để duy trì trạng thái hoạt động.
Ding, 32 tuổi, đã bị truất ngôi vào tháng 12 năm 2024 bởi thần đồng Ấn Độ GM Gukesh D, khi đó mới 18 tuổi, trong một trận tranh chức Vô địch Cờ vua Thế giới đầy kịch tính tại Astana, Kazakhstan. Thật đau đớn.
Trận đấu 14 ván được quyết định ở ván cuối cùng, khi Ding mắc một sai lầm nghiêm trọng vào cuối ván trong một thế cờ hòa và đầu hàng ngay sau đó, trao danh hiệu cho Gukesh và biến anh trở thành nhà vô địch thế giới trẻ nhất trong lịch sử.
Đó là ván cờ tiêu chuẩn chính thức cuối cùng của Ding, diễn ra vào ngày 12 tháng 12 năm 2024.
Kể từ thất bại đó, Ding phần lớn rút lui khỏi các giải đấu tiêu chuẩn đỉnh cao. Anh đã bỏ lỡ một số giải đấu lớn và không trở lại đường đua cờ tiêu chuẩn, kết quả là không đạt ngưỡng hoạt động của FIDE.
Rating cờ tiêu chuẩn được công bố gần đây nhất của Ding là 2734, giảm đáng kể so với đỉnh cao nhưng vẫn nằm chắc trong nhóm tinh hoa thế giới.
Ding chưa tuyên bố giải nghệ, và việc bị coi là bất hoạt chỉ áp dụng cho cờ tiêu chuẩn. Anh vẫn thỉnh thoảng thi đấu ở các thể loại cờ nhanh và chớp, và chỉ cần một ván cờ tiêu chuẩn có rating FIDE là đủ để khôi phục trạng thái hoạt động.
Ding trở thành Nhà vô địch Thế giới đầu tiên của Trung Quốc vào năm 2023, sau khi đánh bại GM người Nga Ian Nepomniachtchi. Điều đó đã chấm dứt triều đại kéo dài một thập kỷ của GM Magnus Carlsen, nhưng Ding chỉ giữ ngôi vị nhà vô địch thế giới thứ 17 chưa đầy một năm.
Ding là người nói nhẹ nhàng, khiêm tốn và được mọi người kính trọng.
Trong suốt sự nghiệp, Ding được coi là một trong những kỳ thủ tài năng bẩm sinh nhất thế hệ của mình. Anh đạt đỉnh rating 2816, vô địch các giải đấu đỉnh cao như Tata Steel, giành huy chương vàng đồng đội Olympiad cùng Trung Quốc, và từng có chuỗi 100 ván cờ tiêu chuẩn bất bại, một trong những chuỗi bất bại dài nhất trong lịch sử cờ vua hiện đại.
Trong các cuộc phỏng vấn trước đây, Ding đã thẳng thắn nói về sự kiệt quệ tinh thần và áp lực tâm lý của các giải đấu đỉnh cao, đặc biệt là trong chu kỳ Vô địch Thế giới. Bạn bè và các nhà phân tích cho rằng việc anh rút lui sau khi mất danh hiệu phản ánh nhu cầu hồi phục hơn là mất khả năng hay tham vọng.
Tình trạng bất hoạt của anh đã gây ra nhiều cuộc thảo luận rộng rãi trong cộng đồng người hâm mộ và bình luận viên. Một số người coi đó là dấu hiệu đáng lo ngại cho một kỳ thủ từng được kỳ vọng sẽ thống trị kỷ nguyên hậu Carlsen; những người khác xem đó như một lời nhắc nhở rằng ngay cả các nhà vô địch thế giới cũng dễ bị kiệt sức trong một môn thể thao có rất ít chỗ cho sai sót về cảm xúc.
Trên mạng xã hội, Ding đã đề cập đến tình huống này với sự khiêm tốn đặc trưng, ám chỉ rằng chỉ cần một ván cờ tiêu chuẩn là đủ để đưa anh trở lại danh sách – một nhận xét được hiểu rộng rãi như một lời trấn an hơn là sự cam chịu.
Hiện tại, Ding vẫn vắng mặt nhưng không biến mất: một cựu vô địch thế giới, về mặt kỹ thuật là bất hoạt ở thể loại danh giá nhất của môn cờ, nhưng vẫn có thể trở lại bất cứ lúc nào.
Chúng tôi hy vọng anh ấy sẽ làm vậy.