Afryka, drugi co do wielkości i drugi pod względem liczby ludności kontynent świata, tradycyjnie była pomijana, jeśli chodzi o organizację turniejów szachowych najwyższej rangi.
Są ku temu oczywiście powody kulturowe i historyczne, ale duże wydarzenia z reguły koncentrowały się w Europie i Ameryce Północnej, podczas gdy Azja organizuje ich coraz więcej wraz z rozwojem tam szachów.
Ameryka Południowa również ma tętniącą życiem scenę szachową, a w tym roku zaplanowano tam główne turnieje w Brazylii, Kolumbii i Argentynie.
Argentyna w szczególności ma bogatą historię, głównie dzięki napływowi talentów po Olimpiadzie Szachowej w 1939 roku w Buenos Aires. Nie zapominajmy też o Urugwaju, kolejnym zagłębiu szachowym w Ameryce Południowej.
Jeśli chodzi o olśniewające wydarzenia szachowe, podczas których gromadzą się najlepsi gracze, Afryka zawsze była druhną, a nigdy panną młodą. Żadne Mistrzostwa Świata FIDE, Turnieje Kandydatów ani Olimpiady Szachowe nie odbyły się nigdy na afrykańskiej ziemi.
Jednym z niedawnych wyjątków był turniej z zaproszeniami 2025 Freestyle Chess Grand Slam w Grootbos, w RPA, wygrany przez GM Levona Aroniana. Nie było to wydarzenie FIDE, ale prezydent FIDE Arkady Dvorkovich był obecny. To jednak nie wystarczy.
Według FIDE jednak to się zmieni.
Podczas posiedzenia Rady FIDE 24 kwietnia, na marginesie turnieju Kandydatów na Cyprze, podjęto ważną decyzję o szerszym rozprzestrzenieniu flagowych turniejów.
Ogłaszając miejsca nadchodzących najważniejszych wydarzeń, FIDE formalnie potwierdziła politykę rotacji kontynentalnej.
Oznacza to, że Afryka otrzyma priorytet w organizacji Olimpiady w 2032 roku, flagowego turnieju drużynowego FIDE i jednego z największych wydarzeń w szachach.
Afryka nie ma jednak gwarancji organizacji wydarzenia – musi zgłosić się gospodarz i wyłożyć pieniądze. Jak ujęła to FIDE, oferta zostanie zaakceptowana, „jeśli będzie to praktyczne i jeśli zostaną spełnione standardy organizacyjne oraz gwarancje finansowe”.
Wypowiadając się na Facebooku, Dyrektor FIDE ds. Rozwoju Szachów GM Nigel Short powiedział: „Olimpiada Szachowa odbędzie się w Afryce po raz pierwszy w historii w 2032 roku – pod warunkiem spełnienia kryteriów FIDE.
Przedstawiłem podstawową ideę rotacji w przypływie zapału podczas przerwy obiadowej na posiedzeniu Rady na Cyprze. Jednak niezwykle szybkie opracowanie i przyjęcie propozycji – zaledwie 30 minut później – zawdzięczamy Dyrektorowi Prawnemu FIDE, Aleksandrowi Martynowowi, oraz Arkadiemu Dvorkovichowi [prezydentowi FIDE], bez których nie trafiłaby nawet do porządku obrad.”
Wydaje się prawdopodobne, że jeśli Olimpiada trafi do Afryki, odbędzie się w RPA, podobnie jak turniej Freestyle Chess. Chess South Africa, założona w 1947 roku, jest jedną z najbardziej aktywnych federacji na kontynencie.
Jak przyznał Short: „To ogromne wydarzenie i, mówiąc realistycznie, przekracza możliwości organizacyjne większości federacji.”
Egipt jest obecnie najwyżej sklasyfikowaną federacją afrykańską, zajmując 51. miejsce na świecie. Najlepszym graczem Egiptu jest GM Bassem Amin, praktykujący lekarz. Amin jest również najwyżej notowanym graczem w Afryce z rankingiem FIDE 2628.
Podczas lawiny decyzji FIDE na Cyprze Afryka otrzymała wydarzenie średniego szczebla: stolica Nigerii, Abudża, ma gościć Mistrzostwa Świata Amatorów w Szachach Szybkich i Błyskawicznych od 1 do 9 sierpnia. Abudża złożyła ofertę w styczniu 2026 roku i została ona warunkowo zatwierdzona.
Miejmy nadzieję, że to wyznaczy kierunek na przyszłość.