Jest samoukiem, nigdy się nie uczy i woli rolnictwo od szachów: Poznaj arcymistrza Julio Grandę

Więc ciężko uczysz się szachów, czytasz książki i pilnie przygotowujesz się do partii. Robisz to, co trzeba, aby zdobyć tytuł arcymistrza, prawda?

Źle, jeśli masz 58 lat i jesteś GM Julio Granda Zuniga, czterokrotny mistrz obu Ameryk. Jego droga była zupełnie inna.

Peruwiański indywidualista to jedna z najbardziej niezwykłych postaci w szachach, która podważa wszystkie twoje założenia dotyczące tej gry.

W wywiadzie opublikowanym w ostatnim numerze New In Chess z 2025 roku Granda obszernie opowiada o swoim życiu, szachach i o tym, jak rezygnuje z gry – a przynajmniej z rywalizacji – aby zostać rolnikiem i nauczycielem.

Granda udzielił wywiadu podczas udziału w dwóch turniejach w Hiszpanii: Prodigies & Legends w Madrycie oraz VIII Festival Salamanca. Oba były silnie obsadzone. Inny mieszkaniec Ameryki Południowej, 11-letni IM z Argentyny Faustino Oro, ostatecznie triumfował w madryckim turnieju. Ale to będą prawdopodobnie ostatnie występy Grandy.

„Zaakceptowałem, że po tylu latach rywalizacji nadszedł czas, by prowadzić inne życie, wciąż związane z szachami, ale w dziedzinie nauczania” – powiedział.

Granda planuje zbudować ekologiczny dom w Camaná w Peru i pracować na roli. Znacznie bardziej woli rolnictwo, które – jak mówi – daje mu większą satysfakcję niż gra.

Granda dorastał na wsi, blisko natury. Gry w szachy nauczył go ojciec i szybko się wciągnął. Od tego momentu rozkwitł. Gdyby tak się nie stało, Granda z pewnością zostałby rolnikiem.

Ale mimo że podróżował po świecie jako szachista, Granda znów tęskni za prostym życiem.

„Posiadanie tej więzi z wsią daje wyjątkowe życie i jestem za to wdzięczny. Dzieciństwo spędziłem na wsi, a teraz znów tam mieszkam, bo chciałem wrócić do swoich korzeni”.

Mówiąc o swoim dzieciństwie, dodał: „Miałem skromne życie, ale nie byłem biedny. Żyliśmy w warunkach dalekich od komfortu, ale były dla nas dobre. Nie było prądu ani światła, ale jedzenia było pod dostatkiem, a przynajmniej nigdy nam go nie brakowało. Taka bieda jest nawet pożądana”.

Szachy jednak zmieniły życie Grandy.

Od siódmego roku życia Granda zaczął cieszyć się przywilejami dzięki grze w szachy. „Byłem lepiej karmiony i ubierany” – powiedział.

„W tym czasie już startowałem w zawodach i musiałem podróżować do Arequipy, głównego miasta w regionie”.

W 1980 roku Granda wygrał Puchar Świata Juniorów w Mazatlán w Meksyku. W 1984 roku zwyciężył w Mistrzostwach Panamerykańskich Juniorów w Limie, a w wieku 19 lat zdobył tytuł arcymistrza.

W imponującej karierze z kraju o niewielkiej tradycji szachowej Granda grał dla Peru na olimpiadach szachowych w latach 1986, 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 2002, 2004, 2006, 2010 i 2014.

Najwyższy ranking Grandy osiągnął 2699 FIDE w 2016 roku. Rok później wygrał kategorię 50+ na Mistrzostwach Świata Seniorów w Acqui Terme we Włoszech.

Ale pochodzenie ani osiągnięcia Grandy nie są w nim najbardziej niezwykłe: to jego podejście do szachów.

Podczas gdy inni arcymistrzowie i aspirujący do tego tytułu pilnie się uczą i przygotowują do partii, Granda niczego takiego nie robi. Mówi, że przeczytał tylko jedną książkę szachową – i to dlatego, że się nudził.

„Mówią, że przeczytałem tylko jedną książkę, ale ściśle rzecz biorąc, nie przeczytałem żadnej. Czytanie książki oznacza studiowanie jej. Pamiętam, że w wieku 19 lat w 1986 roku miałem już siłę arcymistrza. Byłem w fazie wzrostu i zdobyłem normę.

„Miałem grać w turnieju Capablanca Memorial. Czekając, zabrano mnie do malowniczej wioski w Villa Clara. Traktowali mnie bardzo dobrze, ale nudziłem się, bo nie było co robić.

„Potem zobaczyłem księgarnię z książką Szachowy kalejdoskop autorstwa Karpowa i Gika. Nie miałem nawet szachownicy i czytałem ją w myślach. To jedyna książka, którą przeczytałem od deski do deski, bo tak bardzo się nudziłem”.

Wywiad z Grandą w New In Chess to fascynujący wgląd w życie prawdziwego oryginała. Możesz przeczytać cały artykuł w numerze 2025#8 New In Chess.