Rosja oskarża prezesa Ukraińskiej Federacji Szachowej o podżeganie do wojny

Tlący się konflikt między federacjami szachowymi Rosji i Ukrainy, rozgrywany na polu szachowej polityki, wybuchł w tym tygodniu w spektakularny sposób.

W poniedziałek Rosyjska Federacja Szachowa (CFR), jedna z największych i najbardziej wpływowych w światowych szachach, ogłosiła, że złożyła skargę etyczną do FIDE przeciwko prezesowi Ukraińskiej Federacji Szachowej Ołeksandrowi Kamyszynowi.

41-latek jest byłym ministrem przemysłów strategicznych Ukrainy i wpływową postacią w ogarniętym wojną kraju. We wrześniu 2024 roku został prezesem ukraińskiej federacji szachowej i zapowiedział walkę z rosyjską dominacją w szachowej polityce.

W oświadczeniu szeroko relacjonowanym przez państwowe media w Rosji, CFR zarzuciła Kamyszynowi naruszenie standardów etycznych FIDE poprzez niedawne wpisy w mediach społecznościowych.

Skarga najwyraźniej dotyczy rzekomego rozpowszechniania informacji związanych z krwawą wojną Rosji przeciwko Ukrainie. Rosji się to nie podoba.

W oświadczeniu opublikowanym przez CFR, organizacja stwierdziła, że „stanowczo potępia” komentarze i wpisy Kamyszyna w mediach społecznościowych, które jej zdaniem stanowią poparcie dla ataków na terytorium Rosji.

Federacja argumentowała, że takie wypowiedzi są niezgodne z zasadami szachów jako sportu mającego sprzyjać dialogowi i wzajemnemu szacunkowi. Wezwała także Komisję Etyki i Dyscyplinarną FIDE do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i nałożenia sankcji.

Złożenie skargi to najnowszy rozdział w długiej serii sporów między rosyjską i ukraińską federacją szachową od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. W ostatnich latach obie federacje wielokrotnie korzystały z mechanizmów etycznych FIDE, by kwestionować działania drugiej strony.

Sama UCF stała za udaną skargą w 2024 roku, która doprowadziła do ukarania CFR przez Komisję Etyki i Dyscyplinarną FIDE za włączenie organizacji szachowych z okupowanych terytoriów ukraińskich. Choć początkowo nałożono dwuletnie zawieszenie na rosyjską federację, decyzja ta została później złagodzona w wyniku apelacji i zastąpiona karą finansową.

Kolejne postępowania przed Trybunałem Arbitrażowym ds. Sportu nadal dotyczą statusu rosyjskiej działalności szachowej na okupowanych regionach Ukrainy.

W kwietniu Ukraina odniosła ważne zwycięstwo w CAS, gdy najwyższy autorytet w światowym sporcie orzekł na jej korzyść:

Najnowsza rosyjska skarga spotkała się już z krytyką ze strony prominentnych postaci świata szachów.

IM George Mastrokoukos, były członek Komisji Etyki i Dyscyplinarnej FIDE, napisał na Facebooku: „Rosyjska Federacja Szachowa bezwstydnie gości w swoich szeregach zwolenników Z.

Mają jednak czelność oskarżać Ukraińską Federację Szachową, wiedząc, że Dvorkovich zamienił FIDE w filię Kremla. Na szczęście w Budapeszcie w 2024 roku Zgromadzenie Ogólne FIDE zdecydowało, że Komisja Etyki FIDE jest niezależnym organem.”

GM Peter Heine Nielsen, wieloletni sekundant GM Magnusa Carlsena i jeden ze skarżących w sprawie z 2024 roku przeciwko rosyjskiej federacji, również skrytykował ten ruch.

W poście na Facebooku Nielsen napisał: „Rosyjska Federacja Szachowa złożyła skargę etyczną przeciwko prezesowi Ukraińskiej Federacji Szachowej Ołeksandrowi Kamyszynowi za szerzenie propagandy wojennej poprzez popieranie ataków na rosyjskie miasta.”

Nielsen argumentował, że działania Ukrainy stanowią legalną samoobronę na mocy prawa międzynarodowego i oskarżył rosyjską federację o hipokryzję, biorąc pod uwagę skład jej struktur kierowniczych.

Napisał dalej: „Po drugie, skrajnie hipokrytyczne jest ze strony Rosyjskiej Federacji Szachowej, która ma w swojej Radzie Powierniczej zbrodniarza wojennego Shoigu, rzecznika Putina Pieskowa jako przewodniczącego, a w Radzie Nadzorczej Komarową, objętą sankcjami UE za udział w uprowadzaniu ukraińskich dzieci.

Sponsoruje ich Timchenko, który ma prywatną armię zaangażowaną w pełnoskalowe ataki rozpoczęte w 2022 roku, a także liczne inne osoby objęte sankcjami w kierownictwie.”

Rosyjska Federacja Szachowa konsekwentnie odrzuca takie charakterystyki i argumentuje, że zarządzanie szachami nie powinno być upolitycznione. Prezes CFR Andriej Fiłatow wielokrotnie stwierdzał, że międzynarodowe szachy powinny być miejscem dialogu, a nie podziałów, i wzywał do równego traktowania zawodników i federacji niezależnie od narodowości.

Nie wiadomo jeszcze, czy Komisja Etyki i Dyscyplinarna FIDE formalnie wszczyna postępowanie w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z procedurami FIDE komisja działa niezależnie od wybranego kierownictwa FIDE, na czele z jej rosyjskim prezydentem Arkadijem Dworkowiczem, i decyduje, czy złożone skargi wymagają dochodzenia.

Po raz kolejny jest to sprawa, która prawdopodobnie przyciągnie znaczną uwagę świata szachów i rzuci na tę grę niekorzystne światło.

Napięcia związane z udziałem rosyjskich zawodników oraz statusem federacji Rosji i Białorusi w międzynarodowych szachach nie chcą ustąpić.