Rosja oskarża prezesa Ukraińskiej Federacji Szachowej o podżeganie do wojny

Tlący się konflikt między federacjami szachowymi Rosji i Ukrainy, rozgrywany na polu szachowej polityki, wybuchł w tym tygodniu w spektakularny sposób.

W poniedziałek Rosyjska Federacja Szachowa (CFR), jedna z największych i najbardziej wpływowych w światowych szachach, ogłosiła, że złożyła skargę etyczną do FIDE przeciwko prezesowi Ukraińskiej Federacji Szachowej Ołeksandrowi Kamyszynowi.

41-latek jest byłym ministrem przemysłów strategicznych Ukrainy i wpływową postacią w ogarniętym wojną kraju. Został prezesem ukraińskiej federacji szachowej we wrześniu 2024 roku i obiecał walczyć z rosyjską dominacją w szachowej polityce.

W oświadczeniu szeroko relacjonowanym przez rosyjskie media państwowe CFR zarzuciła Kamyszynowi naruszenie standardów etycznych FIDE poprzez niedawne wpisy w mediach społecznościowych.

Skarga najwyraźniej dotyczy rzekomego rozpowszechniania informacji związanych z krwawą rosyjską inwazją na Ukrainę. Rosji się to nie podoba.

W oświadczeniu opublikowanym przez CFRorganizacja stwierdziła, że „stanowczo potępia” komentarze i wpisy Kamyszyna w mediach społecznościowych, które jej zdaniem stanowią poparcie dla ataków na terytorium Rosji.

Federacja argumentowała, że takie wypowiedzi są niezgodne z zasadami szachów jako sportu mającego sprzyjać dialogowi i wzajemnemu szacunkowi. Wezwała także Komisję Etyki i Dyscypliny FIDE do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i nałożenia sankcji.

Złożenie skargi to najnowszy rozdział w długiej serii sporów między rosyjską i ukraińską federacją szachową od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku. W ostatnich latach obie federacje wielokrotnie korzystały z mechanizmów etycznych FIDE, by kwestionować działania drugiej strony.

Sama UCF stała za udaną skargą w 2024 roku, która doprowadziła do ukarania CFR przez Komisję Etyki i Dyscypliny FIDE za włączenie organizacji szachowych z okupowanych terytoriów ukraińskich. Choć pierwotne orzeczenie nakładało na rosyjską federację dwuletnie zawieszenie, decyzja ta została później złagodzona w wyniku apelacji i zastąpiona karą finansową.

Kolejne postępowania prawne przed Trybunałem Arbitrażowym ds. Sportu nadal dotyczą statusu rosyjskiej działalności szachowej na okupowanych regionach Ukrainy.

W kwietniu Ukraina odniosła ważne zwycięstwo w CAS, gdy najwyższy autorytet w światowym sporcie orzekł na jej korzyść:

Najnowsza rosyjska skarga spotkała się już z krytyką ze strony prominentnych postaci świata szachowego.

IM George Mastrokoukos, były członek Komisji Etyki i Dyscypliny FIDE, napisał na Facebooku: „Rosyjska Federacja Szachowa bezwstydnie gości w swoich szeregach zwolenników Z.

Jednak mają czelność oskarżać Ukraińską Federację Szachową, bo wiedzą, że Dvorkovich zamienił FIDE w filię Kremla. Na szczęście w Budapeszcie w 2024 roku Zgromadzenie Ogólne FIDE zdecydowało, że Komisja Etyki FIDE jest niezależnym organem.”

GM Peter Heine Nielsen, wieloletni sekundant GM Magnusa Carlsena i jeden ze skarżących w sprawie z 2024 roku przeciwko rosyjskiej federacji, również skrytykował ten krok.

W poście na Facebooku Nielsen napisał: „Rosyjska Federacja Szachowa złożyła skargę etyczną przeciwko prezesowi Ukraińskiej Federacji Szachowej Ołeksandrowi Kamyszynowi za szerzenie propagandy wojennej poprzez popieranie ataków na rosyjskie miasta.”

Nielsen argumentował, że działania Ukrainy stanowią legalną samoobronę na mocy prawa międzynarodowego i oskarżył rosyjską federację o hipokryzję, biorąc pod uwagę skład jej struktur kierowniczych.

Napisał dalej: „Po drugie, jest to skrajnie hipokrytyczne ze strony Rosyjskiej Federacji Szachowej, która ma w swojej Radzie Powierniczej zbrodniarza wojennego Shoigu, rzecznika Putina Pieskowa jako przewodniczącego, a w Radzie Nadzorczej Komarową, objętą sankcjami UE za rolę w uprowadzaniu ukraińskich dzieci.

Są sponsorowani przez Timczenkę, który ma prywatną armię zaangażowaną w pełnoskalowe ataki rozpoczęte w 2022 roku, a także liczne inne osoby objęte sankcjami w kierownictwie.”

Rosyjska Federacja Szachowa konsekwentnie odrzuca takie charakterystyki i argumentuje, że zarządzanie szachami nie powinno być upolitycznione. Prezes CFR Andriej Fiłatow wcześniej stwierdził, że międzynarodowe szachy powinny służyć jako forum dialogu, a nie podziałów, i wezwał do równego traktowania zawodników i federacji niezależnie od narodowości.

Nie wiadomo jeszcze, czy Komisja Etyki i Dyscypliny FIDE formalnie otworzy postępowanie w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z procedurami FIDE komisja działa niezależnie od wybranego kierownictwa FIDE, na czele z jej rosyjskim prezydentem Arkadijem Dvorkovichem, i decyduje, czy złożone skargi wymagają dochodzenia.

Po raz kolejny jest to sprawa, która prawdopodobnie przyciągnie znaczną uwagę świata szachowego i rzuci na grę niekorzystne światło.

Napięcia związane z udziałem rosyjskich zawodników oraz statusem federacji Rosji i Białorusi w międzynarodowych szachach nie chcą ustąpić.