Duits schaak in oorlog: DSB-geschil escaleert na afwijzing congresverzoek

Bij de DSB, de Duitse Schaakbond, adverteren de bestuurders voor een nieuwe functie: een fulltime hoofd pers en public relations.

Wie de DSB inhuurt voor deze baan op het kantoor in het Olympiapark van Berlijn, moet goed zijn, heel goed. Want hij of zij krijgt een hels karwei.

Dat komt doordat de DSB de afgelopen jaren in een staat van bijna constante spanning verkeert vanwege een reeks interne geschillen—en dat ziet er vanuit PR-perspectief niet goed uit.

Buiten Duitsland is dit misschien niet zo duidelijk. Aan het bord heeft de DSB redenen gehad om de verbluffende successen van het Duitse schaak te vieren, vooral in de afgelopen 12 maanden.

GM Vincent Keymer begon zijn onmiskenbare talent waar te maken met een reeks resultaten die hem naar de wereldnummer vier brachten, waarmee de 21-jarige de op een na hoogst gerangschikte Europeaan ter wereld werd, na je-weet-wel-wie uit Noorwegen.

Nog beter: in september veroverde GM Matthias Bluebaum een volkomen onverwachte plek in het FIDE Candidates 2026-toernooi, dat later deze maand begint, na een indrukwekkende tweede plaats op de Grand Swiss. Hij maakt nu kans om dit jaar de wereldtitelwedstrijd te halen.

Duitsland in opkomst?

Duitsland, het land van Lasker, heeft ook net de eer gehad om een wereldtitel evenement op eigen bodem te organiseren, het inaugurele Freestyle Chess World Championship in Weissenhaus aan de noordkust van het land.

En dat geschil? Het leek er vorig jaar op dat er een wapenstilstand was afgekondigd en dat de DSB—met meer dan 97.000 leden een van de grootste schaakbonden ter wereld—het ergste van zijn problemen achter de rug had.

Maar volgens de laatste geruchten uit Berlijn, gerapporteerd door André Schulz voor de Duitstalige Chessbase, is dat slechts een illusie: achter de schermen is allesbehalve koek en ei in een van de traditionele grootmachten van het spel.

Het nieuwste hoofdstuk in wat een voortdurend en steeds bitterder geschil is geworden, draait om DSB-voorzitter WIM Ingrid Lauterbach. Maandenlang proberen vijf regionale bonden haar af te zetten.

Lauterbach, een voormalig Engels international, werd in 2023 tot voorzitter van de DSB gekozen en werd daarmee de eerste vrouw die deze functie bekleedde in de 146-jarige geschiedenis van de organisatie.

Toch verliep haar bewind niet goed. Onder zware druk om af te treden, stemde Lauterbach uiteindelijk in, onder voorbehoud van een procedure op een volwaardig bonds congres.

Een verzoek van verschillende regionale bonden om zo snel mogelijk een buitengewoon congres te houden, is nu formeel afgewezen door de leiding van de bond—wat betekent dat het meningsverschil nog lang niet voorbij is.

De timing van dat congres—waarbij de vijf ledenbonden erop aandringen dat het zo snel mogelijk plaatsvindt—is een belangrijk struikelpunt gebleken.

De leiding van de bond heeft grote woede veroorzaakt door het afwijzen van het laatste verzoek om in mei een buitengewoon congres te houden. Lauterbach houdt voorlopig vast en laat pas in augustus los.

De achtergrond van het conflict gaat enkele maanden terug. Lauterbach werd in juni 2025 herkozen als voorzitter van de DSB na een nipte en omstreden stemming, waarbij critici al vraagtekens zetten bij haar leiderschapsstijl en communicatie met de regionale bonden.

De spanningen namen later in het jaar alleen maar toe door debatten over personeelsbeslissingen—waaronder het ontslag van de langdurige directeur Anja Gering—en meningsverschillen binnen de leiding van de bond.

In de herfst hadden de vijf opstandige bonden—Baden, Berlijn, Hamburg, Sleeswijk-Holstein en de Duitse Correspondentieschaakbond—al opgeroepen tot een motie van wantrouwen en geëist dat er een buitengewoon congres zou worden gehouden om een nieuw presidium te kiezen.

Uiteindelijk werd een compromis bereikt: Lauterbach stemde ermee in om later af te treden, met verkiezingen gepland voor een speciaal congres in augustus 2026.

De situatie escaleerde opnieuw in februari toen vicevoorzitter financiën Alexander von Gleich zijn ontslag aankondigde, daarbij verwijzend naar meningsverschillen binnen het presidium over financiële planning en interne communicatie.

Na die ontwikkeling dienden de opstandelingen een nieuw verzoek in. Hun idee: de reeds geplande DSB-vergadering op 16 mei omzetten in een volwaardig buitengewoon congres.

Het argument was grotendeels financieel. Het houden van een reguliere commissievergadering in mei en vervolgens een congres slechts een paar maanden later zou betekenen dat er twee grote evenementen kort na elkaar plaatsvinden—iets wat de bonden onnodig kostbaar en inefficiënt vonden.

Naar de rechter

Lauterbach verwees het verzoek naar de juridisch adviseur van de bond, Thomas Strobl, die concludeerde dat het voorstel niet ontvankelijk was.

Volgens zijn interpretatie van de statuten mogen ledenbonden eisen dat er een congres wordt bijeengeroepen—maar zij kunnen niet de exacte datum bepalen, aangezien de bevoegdheid om tijd en plaats vast te stellen bij de voorzitter ligt.

Een tweede argument was procedureel: de statuten staan een dergelijk verzoek alleen toe als er niet al binnen de komende zes maanden een congres gepland staat. Aangezien de bond al een congres had gepland voor augustus 2026, concludeerde Strobl dat het verzoek niet kon worden aanvaard.

Als gevolg hiervan blijft de vergadering van 16 mei in Frankfurt een reguliere commissiebijeenkomst. Het buitengewone congres staat nu gepland voor 8 augustus 2026.

Maar dat duurt de bonden die het verzoek hebben ingediend te lang en zij zijn niet overtuigd door de juridische redenering. Zij stellen dat zij niet hebben aangedrongen op een specifieke datum en dat het eerder aangekondigde augustus-congres slechts een politieke verklaring was en geen formeel gepland evenement.

Zij hebben aangegeven het geschil voor te leggen aan de arbitragecommissie van de bond.

Dus hier, samen met de zaak waarbij FIDE voor het Hof van Arbitrage voor Sport wordt gedaagd, is weer een schaakgeschil dat eruitziet alsof het door advocaten zal worden beslecht.

Schaakbonden, hè. Niemand kan zo goed intern ruziën als een schaakbond.